Samen stilstaan

geplaatst in: Inspirerende teksten | 0

Morgen – 4 mei – schenken we plechtig aandacht aan verschrikkelijke gebeurtenissen uit het verleden. Zo’n collectieve herdenking heeft meer in zich dan je op het eerste oog (her)denkt. Collectief herdenken biedt troost, herkenning en erkenning. Datgene wat zo belangrijk is voor getroffenen in het proces van herstel. Veel verschillende elementen maken de collectieve herdenking tot een betekenisvolle gebeurtenis. De fysieke aanwezigheid van een monument helpt bijvoorbeeld om de gebeurtenissen een plek te geven in ons collectieve geheugen, voor nu en in de toekomst. Bij een collectieve herdenking vindt meestal een ceremonie plaats rondom een monument. Een ceremonie geeft een structuur waarbinnen emoties beleefd en zichtbaar gemaakt kunnen worden. Het bestaat uit een aaneenschakeling van rituelen. Zo zijn er bij een collectieve herdenking de onpersoonlijke, maar o zo herkenbare rituelen zoals ‘The Last Post’, het leggen van een bloemenkrans of het spelen van het Wilhelmus. En we zien steeds meer persoonlijke rituelen in de vorm van persoonlijke verhalen van getroffenen. Verhalen komen uit het hoofd en gaan in verhaal-, dicht- of liedvorm de wereld in.

De belangrijkste functie van herdenken is het aangaan van een verbinding. Verleden, heden en toekomst worden met elkaar verbonden. Door samen te herdenken ontstaan nieuwe verbindingen. Ontmoetingen tussen gelijkgestemden, tussen jong en oud en in bijzondere gevallen zelfs tussen daders en slachtoffers. Ook worden overlevenden en overledenen tijdens herdenkingen vaak op symbolische wijze met elkaar verbonden.

En dan is er de grote ‘verbindende kwaliteit’ van die korte twee minuten….Stilte.